‘Energiekolom’ draagt installaties

  • Datum 04 juni 2012
  • Opdrachtgever Stichting Nuovo Utrecht
  • Architect Rau Architecten Amsterdam
  • Aannemen BAM Utiliteitsbouw Utrecht
  • Kolomontwerp JVZ Raadgevend Ingenieursbureau, Grontmij Technical Management
‘Energiekolom’ draagt installaties

Bron: Cobouw, 16 februari 2010

Aanvankelijk waren de kolommen voor een schoolgebouw in Utrecht bedacht om zonder luchtkanalen ventilatielucht door het gebouw te blazen. Maar de kolommen bleken ook geschikt voor data- en elektraleidingen. Het summum van integratie, noemt Arjan Strobos van JVZ het ontwerp van de kolommen. “Constructief, bouwkundig en installatietechnisch vormen ze één geheel met het architectonische ontwerp.” De ‘integrale energiekolom’ transporteert ventilatielucht naar de inblaasopeningen in het verlaagde plafond. In de kolom zijn ook de leidingen voor elektra en data opgenomen. “De binnenwanden dienen alleen nog voor visuele en akoestische scheiding”, zegt woordvoerder Kaan Ozdurak van Rau Architecten. De energiekolommen komen in de plaats van de gebruikelijke schachten, zodat de ruimte vrij indeelbaar blijft. De kolommen zijn 5,50 meter hoog en staan 7,20 meter uit elkaar. Ze hebben een stalen kern van 300 millimeter dik die is gevat in een betonnen schil van 125 millimeter dik. Nelissen Van Gerwen uit Oss voerde het staalwerk uit, Westo in Coevorden maakte de schil. Elke kolom is opgebouwd uit een doorgaande staalkolom met een diameter van 298,5 millimeter. Hieraan is de betonschil gekoppeld. “Deze constructie is nog niet eerder gerealiseerd”, zegt Strobos. Aanvankelijk waren de kolommen bedacht om zonder luchtkanalen ventilatielucht door het gebouw te blazen. Om die reden heeft elke kolom vier ventilatiebuizen met een diameter van 139,8 millimeter. Vervolgens bleken de kolommen ook geschikt om er leidingen voor elektra en data in op te nemen.

Installaties

Die laatste toepassing bestaat uit een groot aantal pvc-buizen. Elke kolom telt acht bundels met elk drie buizen: twee met een diameter van 25 millimeter, een met 19 millimeter diameter. “Twee keer meer dan nu nodig is”, meent Strobos. “Installaties kunnen voorlopig ongehinderd worden veranderd.” Toch zijn de installaties al één keer veranderd. Het gebouw zou aanvankelijk de beroepsopleidingen van het Centraal College huisvesten. Na oplevering in december dit jaar biedt het onderdak aan het Stedelijk Gymnasium. “Deze functie stelt weer andere eisen aan het elektra- en datanet en aan de luchtverdeling”, vertelt Strobos. “Met deze verandering van functie kon meteen de praktische waarde van het concept worden beproefd”, vult Ozdurak aan. “Het resultaat voldeed ruimschoots aan de verwachting.” De elektra- en dataleidingen komen in de voet van de kolom uit in contactdozen. Deze ‘stopcontactzone’ is 30 centimeter hoog. In het beton van de kolom is hiervoor een band uitgespaard. “Ventilatietechnisch worden de kolommen alleen gebruikt om lucht toe te voeren”, zegt Ozdurak. Op wat hij ‘de techniekzolder’ noemt wordt de lucht in de kolommen geblazen. Via de vloeren komt de ventilatielucht in de ruimten. De toegevoerde lucht wordt in de vides centraal afgezogen. “Alleen bergingen en toiletten krijgen aparte kanalen voor de afzuiging”, zegt Ozdurak. Uit de afgevoerde lucht wordt warmte teruggewonnen.